Igła magnetyczna, która jest niczym innym jak tylko lekkim magnesem trwałym swobodnie zamocowanym, wskazuje kierunek północ-południe. Dzieje się tak za sprawą jej oddziaływania z ziemskim polem magnetycznym. Wskazanie takie może zostać zaburzone przez inny magnes wytwarzający silniejsze od ziemskiego pole magnetyczne jak również przez obecność w pobliżu igły magnetycznej przewodnika, w którym płynie prąd elektryczny.

Po raz pierwszy wpływ przewodnika z prądem na ustawienie igły magnetycznej stwierdził duński fizyk Hans Christian Oersted [czytaj: erszted] w 1820 roku. Doświadczenie Oersteda przebiega następująco: Równolegle, tuż nad igłą magnetyczną rozciągamy przewodnik prostoliniowy, a następnie przyłączamy go na chwilę do źródła stałego napięcia, na przykład do baterii płaskiej. Obserwujemy, że w czasie przepływu prądu przez przewodnik, igła magnetyczna odchyla się. Gdy prąd w przewodniku przestaje płynąć igła magnetyczna wraca do pierwotnego ustawienia północ-południe. Stąd można wnioskować, że wokół przewodnika z prądem elektrycznym istnieje pole magnetyczne.

Po odkryciu Oersteda zrodziło się następujące pytanie: Czy skoro elektryczność wytwarza magnetyzm to czy magnetyzm jest w stanie wytworzyć elektryczność? Na odpowiedź trzeba było czekać ponad dekadę. Okazało się, że pole magnetyczne może indukować prąd elektryczny. Zjawisko indukcji elektromagnetycznej odkrył w 1831 roku angielski fizyk Michael Faraday.

Zdjęcia w załączniku prezentują doświadczenie Oersteda.

Powrót